باشد . و در روايتى آنست كه مر او را صدقهء كامله باشد . و در روايتى تا روز قيامت . و اين معنى عبارت از دوام انتفاع و مثوبات آنست به صاحب آن باعتبار آن مزروع و آن مغروس ، زيرا كه هرچه از آن بذر مزروع كرده شود و آنچه از اغصان آن درخت نشانده شود ، ثمرات و نتايج آن به صاحب آن عايد گردد تا روز قيامت و در روايت ديگر هم در صحيح مسلم از آن حضرت مروى است كه فرموده است : ( ما من مسلم تغرس غرسا الا ما كان اكل منه له صدقة و ما سرق له صدقة و ما اكل السبع فهو له صدقة و ما اكلت الطير فهو له صدقة ) يعنى هيچ مسلمان نيكبختى درختى ننشاند ، مگر آنكه هرچه خورده شود از آن درخت مرو را صدقهء كامله است و آنچه از آن درخت از آن نيكبخت دزديده شود ، مر آن مسلمان را صدقه است و آنچه ددان و مرغان بخورند مر او را صدقهء كامله است و در خبر ديگر آمده كه هركه در سايهء آن درخت منفعتى كرد آن منفعت صدقهء آن بود كه درخت را نشانيده است . و در حديث ديگر آمده است كه قال رسول اللّه صلى اللّه عليه و آله و سلم ( اذا قامت القيامة و فى يدك خشبة فاغرسها و لا تلقها فقد انبتت و اثمرت ثمرة فياكل انسان ) حضرت پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلم مىفرمايد كه چون روز قيامت شود و در دست تو چوبى باشد ، آن چوب را بنشان و بينداز شايد كه سبز شود و از آن ميوهء حاصل شود كسى بخورد و نفعى از آن به كسى برسد و در مشكوة از حضرت سيد كائنات عليه افضل الصلوات و اكمل التحيات مرويست كه فرموده : اطلبو الرزق من خبايا الارض و قطب الاقطاب شيخ نجم الدين قدس سره در مرصاد العباد اين حديث را مذكور ساخته و ترجمهء اين حديث را عزيزى در سلك نظم درآورده قطعه است : قطعه طلب رزق از زراعت كن * كه شد اين شيوه در طريقت فرض